Prof.Dr.Coşkun Can Aktan 

Değişim ve Yeni Global Yönetim, İstanbul: MESS Yayınları, 1997.

Lütfen referans bilgileri için bu kaynağa müracaat ediniz. Bilimsel etik ilkelerine uygun olarak atıfta bulunulması önemle rica olunur. Fikir ve Sanat Eserleri Hakkındaki Kanun'daki haklar muhfuzdur. © C.C.Aktan

 

ORGANİZASYONEL DEĞİŞİM YÖNETİMİ İÇİN

 

 TEMEL İLKELER

 

 

 

 

ORGANİZASYONLARDA TRANSFORMASYON İÇİN
DEMİNG'İN ON DÖRT İLKESİ (*)

1. Organizasyonun amaçlarını belirle. Ürün ve hizmet kalite­sini geliştirmek için organizasyonun amaçlarını tespit et.

2. Yeni yönetim felsefesini benimse. Yeni çağa ayak uydurabi­lecek bir lider­lik üstlenerek ve sorumlulukları öğrenerek yeni yönetim felsefesini benimse ve uygula. Organizasyon faaliyetlerinde alışılmış ge­cikme ve hatalara, kalifiye ol­mayan işgücüne, kalitesiz mal ve hizmet üretimine eskiden olduğu gibi artık to­lerans gösterme.

3. Organizasyonun muayenelere olan bağımlılığını azalt. Organizasyondaki kütle muayenesine son ver. Bunun yerine istatistiksel araçlara önem vererek ka­litenin ölçülmesini sağla.

4. Organizasyonu fiyat etiketleri ile değerlendirmeyi bı­rak. Sadece fiyat eti­ketlerine bakarak organizasyonun başarısını de­ğerlendirme. Düşük kalitenin söz konusu olduğu bir organizasyonda dü­şük fiyatı başarı olarak kabul etme. Mal ve hizmet sunulmasında tüke­tici ile uzun-vadeli bir ilişkinin kurulmasına çalış.

5. Sürekli gelişmeyi sağla. Organizasyondaki problemleri tespit etmeye çalış. Maliyetleri azaltmak, kalite ve verimliliği arttırmak için üretim ve hizmet siste­mini ve süreçlerini sürekli geliştir.

6. İş başında eğitimi sağla. Çalışanların organizasyon içerisinde eğitimini sağlayacak modern yöntemleri kurumsallaştır.

7. Liderliğin kurumsallaşmasını sağla. Çalışanların işyerinde denetiminde modern yöntemlerin uygulanmasını sağla. Çalışanlara işle­rini daha iyi yapabil­meleri için yardımcı ol.

8. Organizasyonda çalışanlar üzerindeki korkuya son ver. Organizasyon içe­risinde çalışanlar üzerindeki korkuyu ortadan kaldır. Tüm işlerin daha kaliteli yapılması için çalışanların güven içinde işlerini yapmalarını sağla.

9. Departmanlar arasındaki sınırları kaldır. Organizasyonda araştırma, tasa­rım, üretim ve satış departmanlarının birlikte hareket ederek sorunları daha et­kin bir şekilde çözümleyebilmelerine imkan sağla.

10. Sloganlara son ver. Organizasyon içerisindeki sloganları, posterleri ve sayısal hedefleri ortadan kaldır. Çalışanların kendi slogan­larını kendilerinin formüle etmelerine izin ver.

11. Organizasyonda sayısal hedefleri ve kotaları ortadan kaldır. Tespit edilen hedefe ulaşmaya çalışmak kalitesizliği beraberinde getirebilir. Çalışanlar ve yöne­ticiler üst yönetimin istediği hedefe ulaş­mak için uzun vadede organizasyonun çıkarlarını zedeleyecek uygula­malar yapabilirler.

12. Çalışanların iş yapmalarını engelleyecek uygulamaları ortadan kaldır. Organizasyon içerisinde çalışanların yaptıkları işten gurur duyma haklarını elle­rinden alacak ve sınırlayacak uygulamalara ve denetlemelere son ver.

13. Eğitim uygula. Organizasyonda çalışanlar için etkin bir eğitim programı oluştur ve çalışanların kendi kendilerini geliştirmelerini teşvik et.

14. Transformasyonu herkesin katılımı ile gerçekleş­tir. Organizasyon içeri­sinde herkesin transformasyona katkıda bulun­masını sağla. Bu amaca ve mis­yona yönelik üst düzeyde özel bir yönetim birimi oluştur.

 


 

 

YÖNETİMDE DEVRİM İÇİN PETERS'İN ON İLKESİ(*)

1. Pazarlama. Yeni piyasalar oluşturulması konusunda daha fazla çaba sar­fedilmeli; daha fazla pazar kapmak ve daha fazla reklam yap­mak yerine organi­zasyon için en uygun pazar alanlarında yer kap­malı ve bu alanlarda gelişme sağ­lanmalı.

2. Uluslararası ticaret. Yeni oluşan pazarlar ile işbirliği geliş­tirilmeli.

3. İmalat. Organizasyonlarda imalat alanında temel amaçlar kalite ve tüke­tici ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamak olmalı; üretim sürecinde yeni enformas­yon teknolojisindeki gelişmelerden yararlanılmalı ve yeni ürünler geliştirilmesine önem verilmeli.

4. Satış ve hizmet. Yöneticilerin ve çalışanların tüketiciler ile daha yakın ilişkiler kurması sağlanmalı.

5. Yenilik. Organizasyonda Araştırma-Geliştirme bölümlerinin dı­şında en küçük birimlerde bile yeni fikirlerden ve tü­keticiye yönelik her türlü önerilerden istifade edilmeli.

6. Çalışanlar. Çalışanlar; üretilen katma değerin temel kaynağı ola­rak düşü­nülmeli.

7. Yapı. Eski hiyerarşik organizasyon yapısı yerine çalışanlar ara­sında duvar­ları kaldıran yeni bir yapı oluşturulmalı; yöneticilerin çalı­şanlara emir verenler değil, birlikte çalışan ve işin kolay yapılmasına destek olan kişiler olarak algı­lanılması sağlanmalı.

8. Liderlik. Değişimden yana olan, bir vizyonu olan, ortak değer­lerin öne­mini kavrayan bir lider anlayışı kurumsallaştırılmalı.

9. Yönetim Enformasyon Sistemleri. Organizasyonda tüm bi­rimlerde Yöne­tim Enformasyon Sistemleri'nin uygulanması sağlanmalı; enformasyonun mer­kezde toplanması ve değerlendirilmesi uygulama­sına son verilmeli.

10. Mali yönetim ve kontrol. Organizasyonlarda finans depart­manlarında çalışanların "polis" olarak algılanması anlayışının organizas­yonda terkedilmesi sağlanmalı; finans departmanlarında çalışanlar ile di­ğer çalışanların organizas­yon içerisinde bütünleşmesine çaba sarfedilmeli.

 


 

DAİMA BAŞARILI ORGANİZASYON OLARAK KALMAK İÇİN
CROSBY'NİN ÖNERDİĞİ İLKELER(*)

 

I. ÇALIŞANLARIN BAŞLANGIÇTA İŞİ DOĞRU YAPMALARI İÇİN:

• Kalite yönetimi konusunda tüm çalışanları eğit.

• Organizasyonda "Biz hatasız mal üretiyoruz ve zamanında tüm tüketici­lerimizin hizmetine sunuyoruz" şeklinde bir açıklama yap.

• Organizasyonun durumunu sürekli bilmek için bir; "Sistemler Entegras­yonu" oluştur.

• Kalite için çabalayan tüm kişileri ve organizasyonları takdir et.

 

II. ORGANİZASYONDA BÜYÜME VE GELİŞMENİN SAĞLAN­MASI İÇİN:

• Çalışanların organizasyonda büyüme ve gelişmenin ve stratejinin öne­mini kavramaları için eğitim programı uygula.

• Organizasyonun yeni ürünler geliştirmesini sağla.

 

III. TÜKETİCİ İHTİYAÇLARININ TATMİN EDİLMESİ İÇİN:

• Çalışanların tüketicileri dinlemeleri ve istekleri doğrultusunda onlara hizmet sunmaları için eğitim programı uygula.

• Organizasyonda objektif bir tüketici araştırma sistemi oluştura­rak, tüketi­cilerin ihtiyaçlarının belirlenmesini sağla.

• Organizasyonda oluşturulacak sistem entegrasyonu ile tüketicile­rin sunu­lan mal ve hizmetlerden memnun olup olmadıklarını tespit et.

• Orta düzeydeki yöneticilerin, tüketiciler ile yakın ilişkiler kurma­larını sağla.

 

IV. ORGANİZASYONDA DEĞİŞİMİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ İÇİN:

• Çalışanlar; organizasyonda değişimin gerekliliği ve elde edilecek yararlar konusunda eğit.

• Organizasyonda değişimi istikrarlı bir şekilde gerçekleştir.

 

 

V. ÇALIŞANLAR ARASINDA İLETİŞİM SAĞLANMASI İÇİN:

• Yönetimi, organizasyondaki çalışanlar ve tüketiciler ile nasıl ileti­şim kurması gerektiği konusunda eğit.

• Çalışanların ihtiyaçlarını karşılayacak bazı sosyal imkanlar sağla.

• Sistem entegrasyonları aracılığıyla çalışanlar arasındaki iletişimin gelişti­rilmesini sağla ve yapılacak şikayetleri değerlendir.

 

 

 


 

ORGANİZASYONLARIN BAŞARIYA ULAŞABİLMESİNDE
OUCHI'NIN Z TEORİSİNDEKİ ADIMLAR (*)

 

Adım 1: Z organizasyonun yapısını ve rolünü kavra. Z organizasyo­nunda temel yapı çalışanların ön plana alınması ve dürüstlüktür. Z or­ganizasyonunda insan değerlidir.

Adım 2: Organizasyonun felsefesini belirle ve gözden geçir.

Adım 3: Benimsenen ve ulaşılması istenen yönetim felsefesini be­lirle ve organizasyon liderinin bu felsefeyi gerçekleştirmesini sağla.

Adım 4: Organizasyonda yeni yönetim felsefesini kurumsallaştır­mak için organizasyonda yapıyı oluştur.

Adım 5: Çalışanların beceri ve yeteneklerini geliştir.

Adım 6: Uygulanan yönetim felsefesini ve bu felsefeyi uygulayan yönetimi kontrol et ve gözden geçir.

Adım 7: Sendikalarla işbirliğini geliştir.

Adım 8: İstihdam konusunda istikrarlı kararlar al ve uygula.

Adım 9: Organizasyonda uzun dönemi esas al ve tedrici bir şekilde organi­zasyonun gelişimini ve ilerlemesini sağla.

Adım 10: Organizasyonda çalışanların daha verimli olmaları ve ça­lışma he­yecanlarını muhafaza edebilmeleri için mesleki kariyerlerindeki gelişimi sağla ve genişlet.

Adım 11: Organizasyonda değişimi üst yönetimden başlat. Teori Z, gelenek­sel yaklaşımın aksine organizasyonda yeniden yapılanmanın üst yöne­timden başlanarak gerçekleştirilmesini savunur.

Adım 12: Organizasyonda çeşitli departmanlarda çalışanların görüş ve öne­rile­rinden istifade et ve onların yönetimde karar alma sürecine ka­tılmalarını sağla.

Adım 13: Organizasyonda tüm seviyede çalışanların bütünleşme­lerini sağla.

 

YENİ YÖNETİM MODELİNE GEÇİŞ İÇİN ALTI AŞAMA (*)

 

I- DEĞİŞİM İÇİN KARARLI OL.

• Organizasyonun durum analizini yap ve değişim sonrasında elde edilecek kazançları ortaya koy.

• Okuma, konferans ve seminerlere katılma suretiyle yeni yönetim felsefe­sini öğren.

• Tüketici perspektifinden organizasyonu değerlendir.

• Değişim için avantaj ve dezavantajları; elde edilecek faydaları ve maliyet­leri tespit etmeye çalış.

• Organizasyonda vizyon, misyon, ilke ve değerleri tespit et.

• Organizasyonun değişim için kararlı olduğu konusunda yönetici ve çalı­şanlarla iletişim kur.

• Organizasyonda performans değerlendirilmesi ve ölçülmesi ile ilgili ola­rak sistem oluşturmaya başla.

 

II- ORGANİZASYONDA SİSTEMİ DEĞERLENDİR.

• Tüketicilerin organizasyon ile ilgili düşüncelerini tespit et.

• Yeni sistem içerisinde hedeflenen tüketici kesimlerini ve pazarı tanımaya çalış.

• Tüketicilerin ihtiyaçları ve beklentileri ile ilgili olarak enformas­yon topla.

• Elde edilen enformasyon ve verileri analiz et.

• Elde edilen bulguları ortaya koy ve orta düzeydeki yöneticilere aktar.

 

III- TÜKETİCİYE DAYALI SİSTEMİ KURUMSALLAŞTIR.

• Mevcut ve potansiyel tüketiciler ile ilgili her türlü enformasyonu tanı ve analiz et.

• Elde edilen bilgilere dayalı olarak organizasyonda süreçleri oluştur.

• Kalitenin geliştirilmesi ve tüketicinin tatminini ölçmek için kullanılan araç­ları değerlendir.

 

 

IV- YENİ YÖNETİM MODELİNİ KURUMSALLAŞTIR.

• "En iyi uygulamaları" (Best practices) adapte ederek bir stratejik planlama yap.

• Stratejik planlamada görev alacak yönetici ve çalışanları tespit et.

• Stratejik planlama uygulamasında yöneticiler ve çalışanlar ara­sında ileti­şim için, süreci oluştur.

• Hayati önem taşıyan kısa ve uzun vadeli organizasyon amaçlarını tespit et.

• Organizasyonda sürekli gelişmenin sağlanabilmesi için tüm çalışan­ların katılımını sağla.

• Organizasyonda yeni yönetim modelinin kurumsallaştırılması için çalı­şanların eğitimini sağla.

• Yeni yönetim modelinin kurumsallaştırılması için süreçleri tanı ve süreç­ler arasındaki işbirliği ve iletişimi sağla.

 

V. İNSAN KAYNAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE DEĞERLENDİR.

• Çalışanlara, organizasyonun en önemli ve değerli kaynakları olarak dav­ran.

• Organizasyondaki çalışanların sağlığı, refahı ve mutluluğu için ge­rekli tedbirleri al.

 

VI. ORGANİZASYONDA SÜREKLİ GELİŞMEYİ SÜRDÜR.

 

 

 


 

  

 ORGANİZASYONLARDA SÜREKLİ GELİŞME İÇİN
HUNT'UN 11 İLKESİ(*)

 

 

1. Organizasyonun nereye ulaşmak istediği konusunda istikrarlı ve tutarlı bir vizyonun bulunması.

2. Kalite konusundaki kararlılık.

3. Müşteri karar ve tercihlerine önem verme ve müşterilerin organi­zasyon faaliyetlerine katılımının sağlanması.

4. Organizasyonda sadece sonuçlar üzerinde değil süreçler üzerinde de du­rul­ması.

5. Organizasyonun dinamik süreçleri zaman içerisinde garanti altına alacak sürekli gelişmenin amaçlanması.

6. Organizasyonda herhangi bir sistemin parçalarını değil, sistemin bütü­nünü geliştirecek sistem-merkezli yönetimin uygulanması.

7. Organizasyonda gelişme sürecinde etkinliği artıracak bilgiye ya­tırımda bu­lunma.

8. Organizasyonda enerji sağlayacak grup çalışmalarına önem ve­rilmesi.

9. İnsan kaynaklarına değer verilmesi.

10. Organizasyonda sürekli gelişme çabalarına herkesin katılımının sağlan­ması.

11. Organizasyonda sürekli gelişme çabalarında karşılaşılacak tüm güçlük­lerle mücadelede kararlı olunması.

 


  

DEĞİŞİM YÖNETİMİ KONUSUNDA DAHA KAPSAMLI BİLGİLER İÇİN MESS TARAFINDAN YAYINLANAN DEĞİŞİM VE YENİ GLOBAL YÖNETİM KİTABINA MÜRAACAT EDİNİZ.