HASTALIĞIN ADI: ÇIKAR ÇATIŞMASI

 

 

Hastalığın Tanımı

 

Kamu görevlisinin kendisinin ve yakınlarının (eş, çocuk, kardeş vs.) ya da özel bir yakınlık veya ilişkisi olduğu kişi, şirket ve kuruluşların devletle olan ilişkilerinde bir görev ya da rol üstlenmesi “çıkar çatışması” olarak adlandırılır. Çıkar çatışması için bazı örnekler verilebilir:

Devlet tarafından yapılan bir ihaleye sözkonusu ihale komisyonunda görevli bir kamu görevlisinin yakınlarının iştirak etmesi,

Devlet memuru giriş sınavı için oluşturulan jüride görevli bir kamu görevlisinin yakınının sınava girmesi,

Bir vergi denetim elemanının, eşinin çalıştığı bir şirketi denetlemesi,

Teşvik ve kredilerden sorumlu bir kamu görevlisinin hisse sahibi olduğu bir şirketin teşvik ve kredi başvurusunu kabul etmesi ve bu işi bizzat yürütmesi,

 

 

Hastalığın Yaygın Olduğu Alanlar

 

Çıkar çatışması tüm kamu kurum ve kuruluşlarında görülebilir.

 

 

Hastalığın Nedenleri

 

Kamu görevlisinin, kendisi ya da birinci derecede yakınlarının özel işlerinde bir görev üstlenmesinin yasa ile yasaklanmamış olması,

Yasada yeralsın ya da yeralmasın, kamu görevlisinin, özel bir yakınlık ya da ilişkisi olduğu kişi ve kuruluşların özel çıkarının olduğu kamusal işlerde bir görev üstlenmesi,

 

 

 

Hastalığın Tedavisi

 

Özel çıkar ile kamu çıkarı arasında bir “çatışma” olan tüm alanlarda kamu görevlilerinin davranış kurallarına ilişkin yasal düzenlemeler yapılmalıdır,

Kamu görevlilerinin kendisi ya da yakınlarının özel çıkarlarının olduğu alanlardan uzak kalması sağlanmalıdır. Bu çerçevede, kamu görevlilerinin özel çıkar ve kamu çıkarının çatıştığı alanlardaki görev ve yetkileri mutlaka daraltılmalıdır.

Çıkar çatışması durumu dolayısıyla özel bir çıkar temin eden kamu görevlisi ve aynı zamanda özel kişi ve kuruluşları ihbar edenler ödüllendirilmelidir,

Kamu kurum ve kuruluşlarında Ombudsman kurumu oluşturulmalıdır,

Çıkar çatışması yoluyla maddi ya da başkaca bir menfaat elde eden kamu görevlileri cezalandırılmalı, işlenen suçun derecesine göre kamu görevinden men cezası da verilebilmelidir.