HASTALIĞIN ADI: BİLGİ SIZDIRMA VE GİZLİ BİLGİLERİ AÇIKLAMA

 

Hastalığın Tanımı

 

Kamu görevlilerinin görev yaptıkları kurum ile ilgili ya da diğer kamu kurumları ile ilgili sahip olduğu ya da elde ettiği gizli bilgi ve belgeleri menfaat karşılığı ya da menfaat karşılığı olmaksızın özel kişi ve kuruluşlara sızdırması veya kamuoyuna açıklamasıdır. Türk Ceza Kanunu’muzda bu suç şu şekilde tanımlanmıştır: “Bir kimse resmi mevki veya sıfatı veya meslek ve san’atı icabı olarak ifşasında zarar melhuz olan bir sırra vakıf olup da meşru bir sebebe müstenit olmaksızın o sırrı ifşa ederse üç aya kadar hapis ve elli liraya kadar ağır cezayı nakdiye mahkum olur.” (TCK. Md. 198. ) Benzer bir hüküm de aynı kanunun 229 maddesinde şu şekilde yeralmıştır: “Memuriyeti sebebiyle kendisine tevdi kılınan veya ıttılaına müsadif olan vesikalar, kararlar ve emirleri ve sair tebligatı başkasına ifşa veya neşir ve ilan eden yahut her nasıl olursa olsun başkalarının vukuf ve ıttılaını kolaylaştıran memur, altı aydan iki seneye kadar hapsolunur.” (TCK. Md. 229.)

 

 

 

Hastalığın Yaygın Olduğu Alanlar

 

Tüm kamu kurum ve kuruluşlarında görülebilecek olan bu hastalık, özellikle önemli derecede gizli belgelerin olduğu kamu kurum ve kuruluşlarında (askeri kuruluşlar, istihbarat kuruluşları, Merkez Bankası, borsa vs.) yaygınlık gösterebilir.

 

 

Hastalığın Nedenleri

 

Askeri alandaki gizli bilgilerin sızdırılması suretiyle bir maddi menfaat temin edilmesi isteği,

Döviz kurunun hükümet ya da merkez bankası tarafından belirlenmesi ve ekonomik istikrarsızlık dolayısıyla sık sık devalüasyonlara gidilmesi,

Borsada belirli görevlilerin “içeriden bilgi sızdırma” (insider trade) eğilimleri,

Denetimlerin yetersiz olması,

 

 

Hastalığın Tedavisi

 

Kamu yönetiminde hangi bilgi ve belgelerin “gizli” olduğu açık ve net olarak belirlenmelidir,

Bilgi edinme hakkı anayasal bir hak olarak belirlenmeli ve bireylerin hangi konularda kamu belgelerine ulaşamayacakları bir yasa içerisinde belirlenmelidir,

Gizli bilgileri sızdırarak bir menfaat temin edenlere yönelik ağır cezalar öngörülmelidir,

Aynı şekilde, gizliliği olmayan konularda vatandaşlara belirli bir süre içerisinde bilgi sağlamayan kamu görevlileri için de cezalar getirilmelidir,

Devletin ekonomiye müdahalesi azaltılmalı, mal ve faktör piyasalarında devlet tarafından fiyat kontrollerine son verilmelidir.